Op 11 september presenteerde het Nederlands Film Festival de canon van de Nederlandse Film. Deze lijst van zestien Nederlandse films werd samengesteld door een commissie onder leiding van Jeltje van Nieuwenhoven. De canon bestaat uit belangrijke, gezichtsbepalende films die de veelzijdigheid van de Nederlandse filmgeschiedenis weerspiegelen. Het betreft dus geen lijst met de beste films uit onze vaderlandse filmgeschiedenis. Op het Nederlands Film Festival worden alle zestien films vertoond. Zo ook Turks Fruit (1973) van regisseur Paul Verhoeven, waarover u in dit artikel meer achtergrondinformatie kunt vinden.
Verhoeven – Houwer – Soeteman
Aanvankelijk wilde Verhoeven een ander boek van Wolkers verfilmen, ‘Serpentina’s Petticoat’. Wolkers stond dit echter niet toe; de nog jonge regisseur zou te veel van zijn eigen jeugdherinneringen in het script hebben verwerkt. In 1970 klopte Verhoeven opnieuw aan bij Wolkers, nu met als doel ’Turks Fruit’. Dit keer reageerde de schrijver wel positief. Producent Gijs Versluys had Verhoeven op het idee gebracht. Met de hete adem van het productiefonds in de nek, moest binnen drie dagen een scenario worden geschreven. Wolkers zelf zou hiervoor tekenen. Een onhaalbare opdracht, zo bleek. Voorlopig werden de plannen weer van tafel geveegd.
Verhoeven ging ondertussen, onder de hoede van producent Rob Houwer, aan de slag met Wat Zien ik!?. In een vergadering tussen Houwer, Verhoeven en scenarioschrijver Soeteman eind 1971 kwam het boek van Wolkers opnieuw ter sprake. Verhoeven en Soeteman pleitten bij Houwer voor een verfilming. Deze zag er in eerste instantie niks in, pas toen de schrijver instemde en Soeteman zichzelf in staat achtte een scenario te fabriceren, durfde Houwer het aan. Wolkers werd opnieuw benaderd en de productie van, achteraf gezien, Nederlands meest succesvolle film van de twintigste eeuw stond op het punt van beginnen.
Het was eerst de bedoeling om Willeke van Ammelrooy de rol van Olga te laten spelen, niet in de laatste plaats omdat Jan Wolkers in haar de perfecte personificatie van zijn personage zag. De contractbesprekingen tussen Van Ammelrooy en producent Rob Houwer waren al in een vergevorderd stadium, maar verliepen moeizaam. Niet alleen omdat Houwer zoals gebruikelijk niet al te veel wilde betalen, maar ook omdat Van Ammelrooy moeite had met het feit dat ze zich kaal moest laten scheren voor de ziekenhuisscènes en zodoende lange tijd geen andere rollen kon aannemen. Van Ammelrooy vroeg zodoende vijfitgduizend gulden, terwijl Houwer niet verde wilde gaan dan negentienduizend. Uiteindelijk ontdekte Hans Kemna Monique van de Ven, die samen met Rutger Hauer het perfecte koppel bleek te vormen.
Mijlpaal
Turks Fruit werd destijds met gemengde gevoelens ontvangen bij door pers. Door de vele sex en erotiek (die echter steeds functoneel is) werd de film destijds verguisd, maar jaren later werd het geheel enorm opgewaardeerd en zag men de volle reikwijdte van de film. Na ruim dertig jaar heeft Turks Fruit nog niks van zijn charmes verloren en staat als een absolute mijlpaal in de Nederlandse filmgeschiedenis. De film werd een ongekend bioscoopsucces, ruim 3,3 miljoen mensen kochten destijds een kaartje. In 1999 werd de film door het publiek uitgeroepen tot beste Nederlandse film van de eeuw. Rutger Hauer en Monique van de Ven speelden zichzelf in de kijker en de ontmoeting tussen Monique van de Ven en cameraman Jan de Bont leidde tot een (kortstondig) huwelijk.
Turks Fruit is met recht een mijlpaal in de Nederlandse filmgeschiedenis. Niet alleen door de enorme bezoekersaantallen, de ontdekking van Monique van de Ven en Rutger Hauer, de vele memorabele scènes en het succes dat de film in het buitenland had, maar ook doordat de film op technisch gebied van enorm hoog niveau is. Het dynamische en zacht strelende camerawerk van De Bont, de gedetailleerde en grootse regie van Paul Verhoeven en de onvergetelijke muziek van Rogier van Otterloo - Turks Fruit is een prachtige en intense film, die haar plaats in de canon absoluut verdient.
Turks Fruit is te zien op:
- 01-10, Rembrandt 1, 16.15 uur.
- 04-10, Rembrandt 3, 14.00 uur.
